¿Es posible un estado en Palestina?  En estos días se ha escenificado el encuentro entre Condoleezza Rice y Mahmud Abbas en el que la Secretaria de Estado Estadounidense ha prometido al Presidente palestino que "les dejaran" tener un estado en Cisjordania y Gaza. ¿Pero a quién representan estos personajes? ¿Qué autoridad tiene la mandataria americana para decidir sobre el futuro de millones de palestinos? ¿Qué representatividad tiene Mahmud Abbas, el dirigente castigado por l@s palestin@s en las ultimas elecciones legislativas por su corrupción y servilismo a los ocupantes israelíes mientras Hamas, legítimo vencedor de las elecciones, es boicoteado por la comunidad internacional? ¿Es posible,  viable y aceptable un Estado en el 10% del territorio de la Palestina histórica dividido en cuatro ghettos inconexos, con 5 millones de refugiados que nunca podrían regresar a su tierra, sometido política, institucional y económicamente al control israelí y estadounidense, y abocado al colapso humanitario?. En definitiva, es posible un Estado palestino en las condiciones que aceptarían EEUU e Israel? ¿son estas condiciones aceptables por

Posible al da Estatu bat Palestinan?

Egunotan Condoleezza Rice eta Mahmud Abbasen bilkuraren irudi iraingarria ikusteko parada izan dugu. Lehenengoak, antza, agindu dio mendebaldeko morroi leialari Estatu bat
eraikitzen utziko dietela, non eta zein baldintzatan zehaztu ez baduen ere. Baina litekeena al da gaur egun Estatu palestinarra AEBek eta Israelek onartuko lituzketen mugetan
eta baldintzetan?, argi eta garbi ez. Eta nor demontre ordezkatzen dute bildutakoek? Nor da AEBetako Estatu Idazkaria palestinarren etorkizunaren gainean erabakitzeko? Munduko jaun ta jabea akaso? Eta hauteskunde legislatiboetan palestinarrek nabarmen zigortu zuten politikari ustela, nor da herri oso baten ordezkaritza bere gain hartzeko, alderdi
bozkatuenak nazioarteko boikota pairatzen duen bitartean?.

Palestinan Estatu bat osatzeko lehenengo oztopo gaindiezina lurraldetasuna da. Gaur egun Palestinako Aginte Nazionalaren administraziopean dauden eremuak garai bateko Palestina
historikoaren %10 eskas bat baino ez dira. Eremu hauek, gainera jarraipenik gabeko lau ghetto isolatuetan banatuta daude, hiru ghetto Zisjordanian  eta beste bat Gazan,
alegia. Argi dago, beraz, ezinezkoa dela jarraipen geografikorik gabeko Estatu bat eraikitzea gaur egun Israelek palestinarrei onartuko lizkien eremuetan. Zeintzuk
izango lirateke, orduan, AEBek “baimenduko” luketeen balizko Estatu palestinar horren eremuak? 1967ko eremuak, 1948koak akaso?. Bestaldetik, eta Estatu palestinarra
eraikitze aldera, ezinbestekoa da errefuxiatuak kontuan hartzea. Munduan dauden 9 milioi palestinarretatik, 5 milioi (gehiengoa, beraz) errefuxiatuak dira, 1948an eta ondorengo
okupazioetan Israeldarrek erbestera bultzatu eta geroztik errefuxiatuen kanpamenduetan bizirautera bortzatu zituzten. NBEak berak eta nazioarteko legediak errefuxiatuen
itzultzeko eskubidea aintzatesten dute. Beraz, logikoa denez, Zisjordanian , Gazan, zein inguruko herrialdeetan eta mundu osoan barreiatuta dauden errefuxiatuei balizko Estatu
palestinarrari itzultzeko eskubidea onartzen bazaie, nola demontre sartuko dira denak horren lur eremu txikian? Fisikoki ezinezkoa dirudi.

Bigarren oztopoa menpekotasun ekonomikoa da. Egun Estatu palestinarra ekonomikoki bideraezina litzateke oinarrizko azpiegitura ekonomikoa baliogabetu diotelako. Okupazioaren
ondorioz ez dauka gutxieneko industria azpiegiturarik, ganorazko garraio sarerik, eta honek guztiak kanpoko diru laguntzaren menpekoa bilakatzen du. Baina nazioarteko
erakundeek hamaika gobernuz kanpoko erakunderen bitartez bideratutako dirulaguntza hori kontrol politikorako oso arma eraginkorra bilakatu da, eta horren lekuko izaten ari gara
egunotan. Hamas erakunde politikoak hauteskunde demokratikoen bitartez gobernuko gehiengo nabarmena eskuratu zuenetik nazioarteko erakundeek Palestinaren gainean
daukaten kontrol ekonomikoa erabili izan dute gobernu zilegi hau boikoteatzeko. Azken hilabeteotan eta nazioarteko komunitateak dirulaguntzen txorrota itxi dietenetik milaka
funtzionari (populazioaren kopuru esanguratsu bat) soldatarik jaso gabe bizi dira, bizibaldintzak biziki kaxkartu dira, oinarrizko gaiak ere (elikagaiak, botikak...)
gero eta eskasagoak dira, bestela esanda, gizartea kolapso ekonomikora bultzatu dute eta egoera jasanezin honek palestinarren arteko gatazkak piztu ditu. Baliabide ekonomiko guztien kanpoko eskuetan izanda, beraz, ezinezkoa dirudi Estatu bat eraikitzea, mendebaldean maneiatzen ditugun parametroetan behintzat.

Azkenik menpekotasun politikoa ere aipatu behar da. Ikusitako guztiaren arabera, AEBek eta Israelek euren mesedetara dagoen gobernu txontxongilo bat ezarri ezean ez
dute inolaz ere baimenduko Estatu bat Palestinan. Hau argi eta garbi ikusi da hauteskunde legislatiboen emaitzen ostean. Hamasek mendebaldeko joku arauak onartu,
hateskundeetan parte hartu, eta gehiengo nabarmen bat lortu duenean emaitza ez da “anai handiaren” gustokoa izan eta gobernu demokratikoa biokoteatu du. Ministroak eta
legebiltzarreko kideak atxilotu dituzte, erakunde politikoen egoitzak erasotu dituzte, funtsean, erakundeen funtzionamendu normalizatua oztopatu dute. Egoera honi
gehitu behar zaio okupazio egoerak, berez, erakunde politikoen funtzionamendurako suposatzen duen oztopoa. Banaketa geografikoak, esaterako, legebiltzarkideen
mugikortasuna oztopatzen du (Gazako diputatuak, adibidez, ezin dira Ramallahko Parlamentura joan eta bilkurak bideokonferentziaren bidez ozpatzen dituzte). Balizko Estatu
batean ere boikoteatuko dute gobernu bat haien gustokoa ez bada?.

Gaur egungo baldintzetan, beraz, AEBek eta Israelek onartuko luketeen Estatu normalizatu bat eraikitzeko trabek gaindiezinak dirudite. Orduan zer dago Rice eta Abbasen
arteko argazkiaren atzean? Zer ari dira negoziatzen eta noren izenean? Beste hainbatetan egin duen bezala, beste atzerapausu bat emango du Abbasek palestinarren xedeetan?, Beste traizio bat horrenbeste urtez sufritzen ari den herri zigortuari?.

Tamalez zaila da jakitea etorkizun itxaropentsu bat geratzen ote zaien palestinarrei eta are zailagoa asmatzea zertan bukatuko den kanpoko interesek piztu duten barne guda hasiberri hau. Bakarrik espero dut jakin dezatela bideratzen etsipena eta amorrua, bat eginda, amankomuneko etsaiari aurre egiteko hobekien dakiten bidean, bizirauten.

Insha Alla. Hala Bedi.

Koldo Sagasti.

fotos de Koldo Sagasti.